Wisq prezzjuż biex jintrema

In-nies iħobbu l-ikel - mhux biss biex jieħdu l-enerġija li jeħtieġu għal ġisimhom, imma wkoll minħabba l-aspett soċjali tiegħu; aħna niċċelebraw permezz tal-ikel. Għalhekk taħsadna mhux ftit l-aħbar li terz tal-ikel fid-dinja ma jasalx fuq il-platti tagħna - li jammonta għall-1.3 biljun tunnellati ta' ikel! Dan l-ammont ta' ikel kapaċi jitma' lil madwar 3 biljun persuna kull sena. Dan in-numru huwa 4 darbiet aktar min-numru ta' nies madwar id-dinja li qed ibatu l-ġuħ! Taf x'inhu l-iżjed ikel li jinħela?

Hemm triq twila mir-razzett sal-furketta

Kif jista' jkun li naħlu daqshekk ikel? Biex inwieġbu din il-mistoqsija rridu nagħtu ħarsa lejn il-katina kollha tal-produzzjoni tal-ikel. Meta nitkellmu dwar il-ħela ta' ikel ma nkunux qed infissru biss dak li aħna - il-konsumaturi - narmu, imma anke l-ikel li ma jkunx inbiegħ mill-ħwienet u li jintrema, l-ikel li jibqa' fir-ristoranti u l-lukandi, u l-ikel li jintilef mill-bdiewa u mill-manifatturi. Hemm ukoll differenza fil-ħela bejn il-pajjiżi industrijalizzati u dawk li għadhom qed jiżviluppaw. Nies f'pajjiżi sinjuri jaħlu medja ta' bejn 95kg u 115kg ta' ikel kull persuna f'sena waħda, waqt li fil-pajjiżi fqar il-medja ta' ħela għal kull persuna f'sena hija ta' bejn 8kg u 11kg.

Il-ħsad

Il-manifattura

Id-distribuzzjoni

Bejgħ/xiri bl-imnut

Il-konsum

Riżorsi moħbija - l-iceberg tal-ħela tal-ikel

Aktar xokkanti huwa l-fatt li aħna m'aħniex qed narmu biss 1.3 biljun tunnellati ta' ikel. Ma' dan l-ammont qed naħlu wkoll ammonti enormi ta' ilma, art u enerġija. "Kif jista' jkun?" forsi tistaqsi. Kulma rridu nagħmlu hu li naħsbu ftit kif issir il-produzzjoni tal-ikel. Tiftakru meta semmejna l-katina tal-produzzjoni tal-ikel? Kollox jibda mir-razzett, mhux hekk? U hemmhekk huma moħbija l-art u l-ilma. Il-fertilizzanti kollha, il-makkinarji u t-trasport, imbagħad, juruna fejn hi moħbija l-enerġija. Għaldaqstant, meta narmu l-ikel inkunu qed narmu wkoll ir-riżorsi kollha meħtieġa biex nipproduċuh. Bħalma jgħid il-proverbju, li din hija biss il-ponta tal-iceberg - l-akbar parti tal-problema ma tidhirx b'għajnejna!


Ġuħ fi żmien ta' ħela

Iżda hemm aktar ħwejjeġ moħbija relatati mal-ħela ta' ikel. Il-produzzjoni tal-biċċa l-kbira tal-ikel tagħna ssir f'pajjiżi fejn in-nies m'għandhomx ikel biżżejjed għalihom infushom. Ngħidu aħna, ħafna mill-fażola l-ħadra li ssib fis-suq tal-Unjoni Ewropea titkabbar fil-Kenja. Dan huwa pajjiż fejn l-ilma hu skars u minħabba l-meded kbar għat-tkabbir tal-fażola, ħafna nies u skejjel m'għandhomx aċċess għall-ilma. Huwa ta' niket kbir meta tirrealizza li riżorsa daqshekk prezzjuża tkun qed tinħela meta jintrema l-ikel. Aktar minn hekk, l-akbar ħela qed issir minn pajjiżi industrijalizzati li għandhom biss 15% tal-popolazzjoni dinjija, u jikkonsmaw il-biċċa l-kbira tar-riżorsi tad-dinja, speċjalment ir-riżorsi tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw.

Kun maġiku fil-kċina

X'inhi l-aħjar soluzzjoni għall-problema tal-ħela ta' ikel u l-impatti li għandha fuq l-ambjent, il-klima u n-nies tad-dinja? Naħseb li qtajt: sempliċi, ma taħlix! Ħafna drabi l-ħela fid-dar tiġri minħabba li ma nkunux ippreservajna l-ikel kif suppost jew minħabba li nitħawdu bil-ħafna tikketti ta' dati li jiskadu. Raġuni oħra komuni hija li l-platt ngħabbuh aktar milli nifilħu u ma nkunux kapaċi nieklu kollox. Kulma rridu nkunu nafu huma ftit ideat, u l-problema tal-ħela ta' ikel tgħib għalkollox!
Fehma Ideat kif tippreserva l-ikel

Il-piramida tal-ħela ta' ikel

Mhux dejjem huwa possibbli li tevita l-ħela ta' ikel. Għalhekk, meta jiġrilek hekk, l-aħjar ħaġa tkun li tipprova tagħmel użu minnu. Hemm dik li tissejjaħ il-piramida tal-ħela ta' ikel li turik kif l-aħjar teħles minnu minflok ma tarmih. Meta terġa' tuża l-ikel b'modi varji, tkun qed tibża' għar-riżorsi naturali prezzjużi li għandha d-dinja. Bdiewa, ristoranti u supermarkits jistgħu jagħtu l-ikel li ma jkunux biegħu lill-banek tal-ikel. U kont taf li l-ikel li jintrema jista' jintuża biex tagħmel il-ħamrija fertili jew biex tiġġenera l-elettriku?
Aktar ideat biex tiffranka l-ħela ta' ikel

NAQQAS IL-ĦELA TA' IKEL
ITMA' PERSUNI FIL-BŻONN
ITMA' LILL-ANNIMALI
AGĦMEL IL-KOMPOST U UŻA ENERĠIJA LI TIĠĠEDDED
KIF TARMI
EVITA
IMMANIĠĠJA

BANK TAL-IKEL

ITMA'

BIOGAS STATION

ENERĠIJA

KOMPOST

Sostenituri

European Year for Development
Czech Development Agency

Agħżel il-lingwa tiegħek